Z jakiej broni strzela się na egzaminie i jakie są zasady części praktycznej
Wielu kandydatów na patent strzelecki zakłada, że skoro patent jest później podstawą do uzyskania licencji zawodniczej i dalszej drogi do pozwolenia sportowego, to na egzaminie musi pojawić się klasyczna broń centralnego zapłonu: pistolet 9×19, karabin .223 Remington albo strzelba kalibru 12. Odpowiedź jest mniej oczywista: czasami tak, ale nie zawsze i nie w każdej konkurencji.
Egzamin na patent strzelecki nie jest pokazem umiejętności bojowych ani sprawdzianem z „mocnej” broni. Jest przede wszystkim egzaminem z bezpiecznego posługiwania się bronią oraz podstawowych umiejętności strzeleckich w trzech dyscyplinach: pistolet, karabin i strzelba gładkolufowa. Zgodnie z regulaminem PZSS egzamin składa się z części teoretycznej i praktycznej, a część praktyczna jest oceniana osobno dla każdej dyscypliny.
Czy na egzaminie strzela się z centralnego zapłonu?
Najprościej: z pistoletu może być broń bocznego albo centralnego zapłonu, bo regulamin dopuszcza pistolet lub rewolwer bocznego i centralnego zapłonu. Oznacza to, że kandydat może spotkać się na egzaminie zarówno z pistoletem .22 LR, jak i pistoletem centralnego zapłonu, np. 9×19 mm.
W przypadku karabinu regulamin części praktycznej nie oznacza automatycznie strzelania z klasycznego karabinu centralnego zapłonu w rodzaju AR-15 w .223 Remington. Wskazuje m.in. karabin jednostrzałowy bocznego zapłonu, karabin wielostrzałowy bocznego zapłonu, semi-auto, karabinek PCC oraz Mini Rifle. W praktyce na wielu egzaminach karabin zdaje się więc z broni bocznego zapłonu albo konstrukcji lżejszej, a nie z „pełnowymiarowego” karabinu centralnego zapłonu.
Przy strzelbie gładkolufowej mówimy już o broni gładkolufowej, najczęściej kalibru 12. Regulamin przewiduje różne warianty sprawdzianu, w tym rzutki, cele reaktywne albo strzelanie amunicją Brenneke do tarczy.
Z jakiej broni można zdawać część praktyczną?
| Dyscyplina | Co przewiduje regulamin | Co to oznacza w praktyce |
|---|---|---|
| Pistolet | Pistolet lub rewolwer bocznego albo centralnego zapłonu | Może być .22 LR, może być 9×19 mm lub inny dopuszczony pistolet centralnego zapłonu |
| Karabin | Karabin bocznego zapłonu, semi-auto, PCC, Mini Rifle | Najczęściej nie jest to egzamin z klasycznego karabinu centralnego zapłonu typu .223 Remington |
| Strzelba gładkolufowa | Jednolufowa, dwulufowa, bock, pump action, semi-auto | Najczęściej kaliber 12, zależnie od wariantu sprawdzianu |
Jak wygląda część teoretyczna?
Zanim kandydat zostanie dopuszczony do praktyki, zdaje teorię. Test ma 10 pytań i trwa 20 minut. Pytania dotyczą ustawy o broni i amunicji, zasad bezpieczeństwa, regulaminów strzelectwa sportowego, budowy i działania broni oraz wybranych przepisów prawa karnego związanych z bronią. Żeby zdać teorię, trzeba odpowiedzieć prawidłowo na co najmniej 9 z 10 pytań, ale jest ważny haczyk: pierwsze cztery pytania dotyczą ustawy o broni i amunicji oraz bezpieczeństwa, a każda błędna odpowiedź w tej grupie powoduje niezaliczenie teorii.
To oznacza, że można mieć 9 poprawnych odpowiedzi i mimo to oblać egzamin, jeżeli błąd padnie w pytaniach szczególnie ważnych z punktu widzenia bezpieczeństwa lub przepisów.
Jak wygląda część praktyczna?
Część praktyczna obejmuje nie tylko samo strzelanie. Komisja ocenia również przestrzeganie regulaminu strzelnicy, znajomość zasad bezpieczeństwa oraz praktyczną obsługę broni. Sprawdzane są m.in. procedury po wzięciu broni do ręki, wypięcie magazynka, sprawdzenie komory, strzał kontrolny, bezpieczne odkładanie broni, reakcja na awarię, praca na komendach oraz zachowanie kierunku wylotu lufy.
To jest najważniejszy punkt: na patencie można nie polec na punktach, tylko na obsłudze broni. Egzaminatorzy nie patrzą wyłącznie na tarczę. Kandydat, który strzela celnie, ale łamie procedury bezpieczeństwa, może nie zaliczyć części praktycznej.
Pistolet na egzaminie praktycznym
W pistolecie strzela się do tarczy do konkurencji pistolet dowolny. Odległość wynosi 25 metrów, oddaje się 5 strzałów, a czas sprawdzianu to 5 minut. Wynik pozytywny uzyskuje się wtedy, gdy rozrzut co najmniej 4 przestrzelin mieści się w pierścieniu o średnicy 15 cm. Dopuszczalne jest strzelanie z oburęcznym chwytem broni.
W praktyce nie chodzi więc o wystrzelanie wysokiego wyniku sportowego. Chodzi o pokazanie, że kandydat potrafi bezpiecznie obsłużyć broń i uzyskać podstawowe skupienie.
Karabin na egzaminie praktycznym
Dla karabinu regulamin przewiduje dwa podstawowe warianty. Pierwszy to strzelanie z karabinu bocznego zapłonu na 50 metrów w postawie leżącej. Oddaje się 5 strzałów w czasie 5 minut, a wynik pozytywny oznacza, że rozrzut co najmniej 4 przestrzelin mieści się w pierścieniu o średnicy 5 cm. Dopuszczalne jest użycie podpórki.
Drugi wariant obejmuje karabinek PCC, Mini Rifle albo karabin bocznego zapłonu. Strzela się na 25 metrów, w postawie stojącej, również 5 strzałów w czasie 5 minut. Wynik pozytywny wymaga, aby rozrzut co najmniej 4 przestrzelin mieścił się w pierścieniu o średnicy 10 cm.
Strzelba na egzaminie praktycznym
Przy strzelbie gładkolufowej możliwe są różne sprawdziany. Organizator egzaminu wskazuje, który wariant będzie obowiązywał. Może to być strzelanie do rzutków w formule opartej o TRAP, gdzie trzeba trafić co najmniej 2 rzutki, może to być strzelanie do 5 celów reaktywnych, gdzie trzeba trafić co najmniej 4 cele, albo strzelanie amunicją 12/70 Brenneke do tarczy na 25 metrów, gdzie trzeba umieścić co najmniej 4 strzały w tarczy.
Dlatego przed egzaminem warto sprawdzić komunikat organizatora. Nie każdy egzamin musi wyglądać identycznie, szczególnie w części strzelbowej.
Czy trzeba zdać wszystko naraz?
Patent może obejmować trzy dyscypliny: pistolet, karabin i strzelbę gładkolufową. Jeżeli kandydat zdaje egzamin z kilku dyscyplin, część praktyczna jest oceniana osobno. Jeżeli zaliczy tylko część z nich, patent może zostać nadany tylko w zakresie zaliczonych dyscyplin. Jeżeli ktoś zaliczy pistolet i karabin, ale nie zaliczy strzelby, patent może zostać nadany na pistolet i karabin, a strzelbę można uzupełnić później przez egzamin poprawkowy.
Jeżeli kandydat nie zda teorii, nie jest dopuszczany do praktyki. Egzamin poprawkowy rozpoczyna wtedy od części teoretycznej. Jeżeli nie zda tylko części praktycznej w konkretnej dyscyplinie, poprawia tylko tę część praktyczną, której nie zaliczył. Do poprawki można podejść nie wcześniej niż po upływie 5 dni od egzaminu.
Największy błąd kandydatów
Największym błędem jest myślenie, że egzamin praktyczny to tylko „trafić w tarczę”. Nie. Egzamin patentowy sprawdza przede wszystkim, czy kandydat jest osobą, której można powierzyć broń na osi. Liczy się lufa, palec, komendy, rozładowanie, sprawdzenie komory, zachowanie po zakończeniu strzelania i reakcja na polecenia prowadzącego.
Celność jest potrzebna, ale na poziomie podstawowym. Bezpieczeństwo jest obowiązkowe.
Na egzaminie na patent strzelecki nie zawsze strzela się z klasycznej broni centralnego zapłonu. W pistolecie taka możliwość istnieje, ale równie dobrze egzamin może być przeprowadzony z broni bocznego zapłonu. W karabinie często spotyka się rozwiązania oparte o broń bocznego zapłonu, PCC lub Mini Rifle, a nie klasyczny karabin centralnego zapłonu. W strzelbie gładkolufowej kandydat może zdawać jeden z kilku wariantów sprawdzianu.
Patent strzelecki nie jest egzaminem komandosa. Jest egzaminem z bezpieczeństwa, podstawowej obsługi i podstawowego strzelania.
